wojna

Rok 1939 nie obdarzył  nas beztroskimi wakacjami. Domowe męskie rozmowy naszych dziadków, tych co to jeszcze w CK „austryjackiej” armii, z naszymi ojcami, co to już z komendantem Piłsudskim, wnosiły do szczeniackiego życia nieznany lęk i groxne słowo – wojna.

A tu lato było w pełni. Jak dawniej biegaliśmy nad rzepnik, nad Skawinkę i graliśmy w palanta, robiliśmy łuki z leszczyny i chłonęliśmy słońce. W naszych rozmowach pojawiły się nowe słowa, te z domu, z zasłyszenie: Szwaby, czołgi, gaz i te mocne plakatowe – silni, zwarci, gotowi.

Wakacje przedłużały się – rozpoczęcie nowego roku szkolnego 1939/40 przesunięto o kilka dni, bez podania szczegółowej daty. Mówiono, że o tydzień, ale nikt nic pewnego na ten temat nie wiedział. Dlatego 1 września spałem w najlepsze, a po rannym przebudzeniu nie myślałem o piątej klasie szkoły podstawowej w Skawinie, do której miałem pójść po wakacjach. Do pokoju weszła matka i widząc, że już nie śpimy, podzieliła się ze mną i mymi braćmi złymi przeczuciami. Kiedy wyszła rano na przydomowy ganek, słyszała jak po nieboskłonie przesuwał się głuchy warkot samolotów lecących na dużej wysokości z południowego zachodu w kierunku Krakowa. Nie wiedziała, czy to są po prostu ćwiczenia polskiego lotnictwa, czy coś o wiele poważniejszego.

Postanowiliśmy otworzyć  radio – przed miesiącem kupiliśmy najnowocześniejszy model pięciolampowego głośnikowego odbiornika radiowego firmy Philips. Z radia rozlegała się, jak zwykle o tej porze, muzyka. Było jednak coś niepokojącego – co kilka minut włączał się głos spikera, który wypowiadał niezrozumiałe słowa: halo, halo, tu Karol, czekolada, czekolada… uwaga, przeszedł, przeszedł, larnia 11, da-ra 47 albo uwaga, uwaga, nadchodzi, nadchodzi pe-a 14, po czym znowu włączała się muzyka.